Wie online teksten schrijft of veel appt, komt het voortdurend tegen: nogsteeds. Het oogt vertrouwd, want in spreektaal hoor je nauwelijks het verschil. Toch is het voor foutloze, professionele taal cruciaal om te weten dat alleen nog steeds correct is volgens de officiële Nederlandse spelling. In onderwijs, journalistiek, SEO-teksten en juridische documenten kan een schijnbaar klein detail als deze spatie het verschil maken tussen zorgvuldig en slordig taalgebruik. Zeker als je jezelf presenteert als taalprofessional, docent, student of serieuze blogger, straalt consequente spelling betrouwbaarheid uit en voorkom je discussies met kritische lezers of veeleisende redacties. Wie begrijpt hoe deze combinatie grammaticaal en historisch in elkaar zit, kiest voortaan zonder twijfel voor de juiste vorm in elke context.
Wat is correct: ‘nogsteeds’ of ‘nog steeds’? officiële spelling volgens de nederlandse taalunie
De officiële spelling volgens de Nederlandse Taalunie is ondubbelzinnig: nog steeds wordt met een spatie geschreven. De vorm nogsteeds komt niet voor in de Woordenlijst Nederlandse Taal (het zogeheten Groene Boekje) en geldt dus als fout in het Standaardnederlands. Dat betekent dat je in een professioneel document, een schooltoets, een sollicitatiebrief of een journalistiek artikel altijd kiest voor nog steeds, hoe vanzelfsprekend de aaneengeschreven variant ook aanvoelt in de dagelijkse spreektaal. De officiële woordenboeken, waaronder de Dikke Van Dale, sluiten zich aan bij deze norm en vermelden uitsluitend de gescheiden vorm.
Toch is nogsteeds in de praktijk moeilijk uit te roeien. Taaladviesdiensten, onderwijsinstanties en redacties rapporteren dat deze spelfout hardnekkig is, vooral onder jongeren die voornamelijk op sociale media en in chatapps lezen. De overgang van het gratis onlinewoordenboek naar meer professionele omgevingen heeft dit bewustzijn deels versterkt, omdat gebruikers nu vaker geconfronteerd worden met de formeel genormeerde varianten. Juist wie bewuste keuzes maakt in spelling, vergroot de geloofwaardigheid van teksten in zakelijke en academische contexten.
De officiële spelling van ‘nog steeds’ met spatie is een normkwestie: in professionele communicatie geldt alles wat daarbuiten valt als foutief, hoe vaak het online ook voorkomt.
De norm van de Taalunie heeft niet alleen een taalpolitieke, maar ook een praktische functie. Door combinaties als nog steeds consequent los te schrijven, blijft het systeem van samenstellingen overzichtelijker. Een vaste regel luidt: alleen als twee delen een nieuw, niet-transparant betekenisgeheel vormen, komen ze in aanmerking voor aaneenschrijving. Bij nog steeds blijft het duidelijk dat het gaat om twee afzonderlijke bijwoorden die ieder hun eigen rol in de zin spelen, net als in vergelijkbare combinaties als nog langer of nog vaak.
Historische ontwikkeling van ‘nogsteeds’ en ‘nog steeds’ in het standaardnederlands
Van middelnederlands tot nu: hoe ‘nog’ en ‘steeds’ afzonderlijke bijwoorden bleven
Wie de geschiedenis van het Standaardnederlands bekijkt, ziet dat nog en steeds al sinds de vroegste teksten als afzonderlijke woorden functioneren. In Middelnederlandse bronnen duiken vormen als noch op, met een betekenisvariant die dicht tegen het huidige nog aanligt: een tijdelijk voortduren of een additioneel element. Steeds ontwikkelde zich vanuit betekenissen als “voortdurend”, “telkens weer” en “herhaaldelijk”. In oudere teksten komen verschillende combinatiepatronen voor, maar de woorden blijven grafisch gescheiden.
In de 19e en 20e eeuw, wanneer de standaardisering van de spelling versnelt, worden samenstellingen nauwkeuriger beschreven. Veel combinaties die historisch als losse woorden geschreven werden, groeien aan elkaar of worden juist expliciet los gehouden. Nog steeds blijft in die periode consequent als twee zelfstandige bijwoorden genoteerd, omdat de betekenis in de meeste contexten volledig transparant blijft: nog duidt aan dat een toestand voortduurt, steeds versterkt die duur of herhaling.
De historische bronnen laten zien dat ‘nog’ en ‘steeds’ zich grammaticaal zelfstandig hebben ontwikkeld, waardoor een samenstelling ‘nogsteeds’ nooit echt ingeburgerd is geraakt in de standaardtaal.
Invloed van spreektaal en dialect (o.a. rotterdams, West-Vlaams) op de aaneenschrijving
Hoe ontstaat dan toch de neiging om nogsteeds aaneen te schrijven? Een belangrijke factor ligt in de spreektaal. In veel regio’s wordt de combinatie zo vlot uitgesproken dat de klinkerovergangen wegvallen en de klemtoon zich gedraagt alsof het één ritmische eenheid is. In sommige dialecten, bijvoorbeeld in delen van Rotterdam of West-Vlaanderen, schuiven bijwoorden in spraak makkelijker tegen elkaar aan. Wat in fonetische zin als “nogsteejs” of “nogstèds” klinkt, voelt voor sprekers bijna als één woord.
Die spreektaalinvloed wordt versterkt door chattaal en sms-cultuur. Gebruikers zijn geneigd om ritme en klank direct in de spelling te gieten, zeker als er geen automatische spellingscontrole is die corrigeert. Professionele redacties en taaladviseurs merken vervolgens dat deze informele spelling binnensijpelt in formele teksten. In onderwijscontexten zie je hetzelfde: leerlingen nemen schrijfpatronen uit WhatsApp over in Cito-toetsen en schoolexamens, waardoor nogsteeds een van de zichtbare indicatoren wordt van informele invloeden op standaardtaal.
Corpora-onderzoek: frequentie van ‘nog steeds’ vs. ‘nogsteeds’ in SoNaR en delpher
Taalcorpora zoals SoNaR (een groot Nederlandstalig referentiecorpus) en historische databanken als Delpher bieden harde cijfers over taalgebruik. In hedendaagse, formele corpora is nog steeds met spatie veruit dominant. In zakelijke rapporten, krantenartikelen, beleidsstukken en wetenschappelijke teksten komt de aaneengeschreven vorm vrijwel niet voor; sommige onderzoeken geven percentages onder de 0,1% voor varianten zonder spatie. Dat is statistisch verwaarloosbaar en bevestigt de norm in geschreven Standaardnederlands.
In meer informele subcorpora – bijvoorbeeld forums, blogs en socialmediaberichten – is nogsteeds wel zichtbaar, maar nog steeds een minderheid. Schattingen lopen uiteen, maar vaak wordt gesproken over 5–15% aaneengeschreven vormen tegenover 85–95% correcte vormen. In historische krantenbanken zoals Delpher is nog steeds al sinds de 19e eeuw de standaard. De data ondersteunen dus duidelijk dat nog steeds de gevestigde schrijfwijze is, terwijl nogsteeds vooral als informele, niet-genormeerde variant in jongere online bronnen verschijnt.
Rol van de dikke van dale en het groene boekje in de normering
In de normering van het Standaardnederlands spelen twee bronnen een sleutelrol: de Dikke Van Dale als gezaghebbend verklarend woordenboek en de Woordenlijst Nederlandse Taal (het Groene Boekje) als officiële spellinggids van de Taalunie. Beide naslagwerken noteren uitsluitend nog en steeds als aparte lemma’s. De combinatie nogsteeds komt niet voor als zelfstandig trefwoord, alleen impliciet in voorbeeldzinnen met de correcte spatievorm. Dat betekent concreet dat taalprofessionals, journalisten en redacties die zich aan de officiële norm willen houden, geen basis hebben om nogsteeds te verdedigen.
Interessant is dat sommige digitale platforms in het verleden experimenteerden met gratis onlinewoordenboeken waarin gebruikers ook zoekwoorden met veelgemaakte fouten intikten. De resultaten verwezen dan altijd door naar de correcte vorm, wat bevestigt dat normering en praktijk voortdurend in gesprek zijn. Toch blijft de officiële lijn helder: nog steeds is de enige juiste spelling in formele en semi-formele contexten, zowel in België als in Nederland.
Grammaticale analyse: waarom ‘nog steeds’ grammaticaal los wordt geschreven
Functie van ‘nog’ als temporeel bijwoord in zinsontleding
Om te begrijpen waarom nog steeds los geschreven wordt, helpt een korte grammaticale analyse. Nog fungeert in de meeste gevallen als temporeel bijwoord: het geeft aan dat een handeling, situatie of toestand voortduurt op het moment van spreken. In zinnen als “Hij is nog ziek” of “Zij woont nog in Utrecht” maakt nog duidelijk dat er een eerdere situatie was en dat die niet veranderd is. In de zinsontleding wordt nog dan ook als bijwoordelijke bepaling, meestal van tijd, geanalyseerd.
Die temporele betekenis is flexibel. Nog kan ook gebruikt worden in combinatie met andere bijwoorden of werkwoorden, zoals “nog even”, “nog maar net” of “nog nooit”. Het blijft grammaticaal één element dat de tijdsrelatie nuanceert. Zou je nogsteeds als samenstelling gaan beschouwen, dan raakt die transparante functie vertroebeld. De grammaticale logica is dus: zolang nog zijn eigen, herkenbare rol houdt, blijft het als los woord genoteerd.
Functie van ‘steeds’ als gradueel of duratief bijwoord
Steeds heeft een iets andere grammaticale rol. Het is een duratief of gradueel bijwoord dat vooral herhaling, continuïteit of toename uitdrukt. Voorbeelden zijn: “Het wordt steeds kouder”, “Hij vraagt steeds weer hetzelfde” of “De druk neemt steeds verder toe”. In al die zinnen duidt steeds de voortdurende of herhaalde aard van de situatie aan. De betekenis is dus vooral intensiverend of gradueel, niet puur temporeel.
Wanneer je nog en steeds combineert, ontstaan twee lagen van nuance: nog legt de nadruk op het voortbestaan van een toestand ten opzichte van een eerder moment, steeds versterkt de duur of herhaling. In een zin als “Hij is nog steeds ziek” komt dat samen: hij was eerder ziek, is dat nu nog, en die toestand duurt in de tijd voort. Omdat beide bijwoorden semantisch herkenbaar blijven, is er geen taalkundige noodzaak om een nieuwe samenstelling te creëren.
Waarom ‘nogsteeds’ geen samenstelling is volgens de woordenlijst nederlandse taal
De Woordenlijst Nederlandse Taal hanteert duidelijke criteria om te bepalen of twee elementen één samenstelling vormen. Een kernregel is dat er sprake is van een nieuwe, min of meer zelfstandige betekenis die niet eenvoudigweg de som der delen is. Bij nogsteeds is dat niet het geval: de betekenis blijft volledig transparant als combinatie van het temporele nog en het duratieve steeds. Daardoor valt deze constructie buiten het samenstellingsparadigma en hoort zij grammaticaal onder de losse schrijfwijze.
Taalkundig gezien is nog steeds dus een vrije woordgroep van twee bijwoorden, geen lexicaal vastgelegde eenheid zoals nochtans. De Taalunie geeft bij vergelijkbare gevallen – bijvoorbeeld nog langer, heel vaak of steeds meer – consequent het advies om los te schrijven. Wie in de praktijk houvast zoekt, kan zich dit als vuistregel voorstellen: als de twee woorden elk zelfstandig in andere combinaties voorkomen met een vergelijkbare betekenis, is de kans groot dat er een spatie hoort te staan.
Vergelijking met wel-aaneengeschreven combinaties: ‘nogmaals’, ‘nogmaals dank’ en ‘nochtans’
Een veelgehoorde vraag is: waarom mag nogmaals wel aan elkaar, maar nog steeds niet? Het antwoord ligt in de mate van lexicalisering. Nogmaals heeft een eigen, vaste betekenis: “weer opnieuw” of “opnieuw en met nadruk”. In uitdrukkingen als “Nogmaals dank” of “Nogmaals gefeliciteerd” fungeert het als een soort vaste formule. De oorspronkelijke combinatie van nog + maals is grotendeels onzichtbaar geworden; bijna niemand gebruikt maals nog los in dezelfde betekenis.
Een ander voorbeeld is nochtans, historisch verwant aan noch + thans, maar inmiddels volledig versmolten tot één voegwoord met de betekenis “desondanks” of “toch”. Het is niet productief te analyseren als nog twee losse bijwoorden. Bij nog steeds blijft die productiviteit wél bestaan. Je kunt bijvoorbeeld nog vervangen door toch of al, of steeds weglaten zonder dat de basisstructuur verandert. Dat is een sterk signaal dat er geen sprake is van een vaste samenstelling en dat de officiële spelling met spatie logisch is.
| Vorm | Spelling | Type | Toelichting |
|---|---|---|---|
| nog steeds | los | woordgroep | twee bijwoorden, betekenis transparant |
| nogmaals | aaneen | samenstelling | gelexicaliseerd, vaste uitdrukking |
| nochtans | aaneen | lexicaal woord | niet meer als twee losse elementen herkenbaar |
Veelgemaakte fouten met ‘nog steeds’ in onderwijs, journalistiek en online media
Typische fouten in cito-toetsen, schoolexamens en taaltoetsen NT2
In het onderwijs duikt nogsteeds opvallend vaak op. Leraren Nederlands rapporteren in nascholingsonderzoeken dat bij schrijfopdrachten in de onderbouw van het voortgezet onderwijs soms tot 20% van de leerlingen de combinatie fout schrijft. Bij taaltoetsen NT2, waar cursisten Nederlands als tweede taal leren, ligt dat percentage iets lager, maar blijft het een terugkerend aandachtspunt. Voor taalleerders is het lastig in te schatten wanneer combinaties als vaste eenheid gelden en wanneer een spatie verplicht is.
Een praktische tip voor docenten is om nog steeds expliciet op te nemen in spellinglijsten en oefenmateriaal. Door de combinatie in context te laten oefenen – bijvoorbeeld met zinnen als “De leerling maakt nog steeds dezelfde fout” – wordt het patroon herkenbaar. Ook is het zinvol om nogmaals en nochtans ernaast te zetten, juist om het contrast tussen samenstelling en woordgroep zichtbaar te maken. Hoe eerder leerlingen die systematiek aanleren, hoe minder correcties er later nodig zijn in profielwerkstukken en scripties.
Sociale media en chats: waarom ‘nogsteeds’ daar zo vaak voorkomt
Op sociale media en in chatapps speelt een andere dynamiek. Snelheid, informele toon en creatieve schrijfwijzen staan centraal. In zulke contexten voelt nogsteeds voor veel gebruikers korter, vlotter en “spraakgelijker”. Bovendien corrigeren veel mobiele toetsenborden deze vorm niet automatisch, waardoor hij ongemerkt genormaliseerd raakt in vriendengroepen. Statistieken uit onderzoek naar jeugdtaal op platforms als Instagram en TikTok laten zien dat in informele posts de foutieve vorm bijna even vaak voorkomt als de correcte.
Betekent dit dat je nogsteeds maar beter kunt accepteren? In informele chat met vrienden is dat een persoonlijke stijlkeuze. Zodra je echter professioneel communiceert – bijvoorbeeld in een klantmail via WhatsApp of in een publieke LinkedIn-post – roept de aaneengeschreven variant onmiddellijk twijfels op over taalzorg. Een nuttige strategie is om op privékanalen bewust te blijven van nog steeds met spatie, zodat de juiste vorm geautomatiseerd raakt en moeiteloos meegaat naar formele communicatie.
Copywriting en SEO-teksten: spellingconsequentie in webshops en blogs
Voor copywriters, marketeers en SEO-specialisten speelt nog een extra dimensie: zoekgedrag. Gebruikers zoeken regelmatig op de foutieve vorm nogsteeds, maar zoekmachines herkennen die schrijfwijze doorgaans automatisch als variant van nog steeds. Toch is het in professionele SEO-teksten verstandig om de correcte spelling consequent te hanteren. Spellingconsequentie verhoogt de geloofwaardigheid van een merk en voorkomt dat bezoekers de serieuze inhoud alsnog associëren met slordigheid.
Een praktische SEO-tip is om foutieve varianten hoogstens in achtergrondvelden te gebruiken, zoals in een alternatieve zoekwoordlijst in een advertentieplatform, maar niet zichtbaar in de tekst zelf. De focus blijft op de juiste vorm nog steeds, aangevuld met synoniemen als “nog altijd”, “nog steeds weer” en “nog voortdurend”. Door die variatie creëer je rijkere content zonder concessies te doen aan de normatieve spelling. Zo combineer je vindbaarheid met professionele taalnormen.
Casestudy: stijlrichtlijnen van trouw, de volkskrant en NOS omtrent ‘nog steeds’
Grote Nederlandse nieuwsorganisaties hanteren strikte stijlboeken waarin spellingkwesties als nog steeds nauwkeurig zijn vastgelegd. In interne richtlijnen van kwaliteitskranten en publieke omroepen wordt vrijwel altijd rechtstreeks aangesloten op de officiële spelling van de Taalunie. Redacties geven correctoren de opdracht om varianten als nogsteeds consequent te verbeteren, ongeacht of het gaat om nieuwsberichten, opiniestukken of liveblogs. Afwijking van de norm wordt alleen toegestaan in letterlijk geciteerde spreektaal.
Voor jou als schrijver biedt dat een helder anker: wie zich wil meten met de taalstandaard van Trouw, de Volkskrant of NOS, volgt dezelfde spelregel en kiest altijd voor nog steeds met spatie. Redactioneel gezien wordt die keuze gezien als basishygiëne, vergelijkbaar met het correct schrijven van uiteindelijk of onmiddellijk. Door deze norm over te nemen in blogs, nieuwsbrieven en corporate communicatie, sluit je aan bij de brede verwachtingen van kritische lezers.
Toepassing in context: voorbeeldzinnen met ‘nog steeds’ in formeel en informeel nederlands
Zakelijke communicatie: e-mails, rapporten en beleidsstukken met correcte spelling
In zakelijke communicatie is nauwkeurige spelling een visitekaartje. Een fout als nogsteeds kan een offerte of beleidsnotitie onnodig amateuristisch laten overkomen. Vergelijk de volgende zinnen: “De klant heeft nog steeds geen reactie ontvangen” en “De resultaten blijven nog steeds achter bij de prognose.” In beide gevallen benadrukt de combinatie dat een situatie voortduurt en dat er impliciet actie nodig is. De toon blijft professioneel en feitelijk, zonder dat de lezer struikelt over de spelling.
Een praktische tip voor zakelijke schrijvers: voeg nog steeds toe aan de lijst met woorden die je standaard door een spellingschecker of proofingtool laat controleren. Door bewuste aandacht te geven aan terugkerende combinaties, bouw je geleidelijk een intern kwaliteitskader op. Wie veel in het Engels werkt, kan zich bijvoorbeeld laten herinneren dat still in het Nederlands bijna altijd als nog of nog steeds verschijnt, nooit als een verzonnen vorm als “stilsteeds”.
Academische teksten: scriptie, proefschrift en artikelen in tijdschriften als nederlandse taalkunde
In academische contexten, zoals scripties en proefschriften, wordt taalzorg vaak expliciet beoordeeld. Universitaire stijlgidsen verwijzen doorgaans naar de Taalunie of naar gezaghebbende woordenboeken voor spellingkwesties. In een methodesectie kun je bijvoorbeeld schrijven: “De analysemethode is nog steeds relevant voor hedendaags corpusonderzoek.” In een literatuurbespreking past: “Deze theorie is nog steeds invloedrijk in de sociolinguïstiek.” De combinatie krijgt zo een neutrale, wetenschappelijke lading.
Een nuttige strategie voor studenten is om tijdens de redactiefase gericht te zoeken op problematische combinaties. Door in je tekstverwerker op “nogsteeds” te zoeken, kun je eventuele fouten snel opsporen en vervangen door nog steeds. Zeker bij omvangrijke teksten – denk aan een proefschrift van 80.000 woorden – helpt zo’n gerichte controle om onnodige puntenaftrek te voorkomen. Taalzorg is tenslotte een onderdeel van academische professionaliteit.
Juridische en administratieve teksten: contracten, algemene voorwaarden en kamerstukken
In juridische en administratieve teksten is precisie cruciaal. Onzuivere formuleringen kunnen tot interpretatieverschillen leiden, al zal een spatiefout als nogsteeds zelden inhoudelijke gevolgen hebben. Toch verwachten juristen en beleidsmedewerkers een strikt genormeerde spelling. In contracten kom je zinnen tegen als: “Deze bepaling is nog steeds van kracht” of “De huurder is nog steeds in gebreke.” De formulering is helder en sluit aan bij vaste juridische terminologie.
Voor ambtenaren en redacteuren van Kamerstukken geldt bovendien dat teksten vaak jarenlang als referentie dienen. Een consequente toepassing van de officiële spelling, inclusief combinaties als nog steeds, draagt bij aan de leesbaarheid en betrouwbaarheid op de lange termijn. Het is verstandig om interne sjablonen en clausules standaard met de juiste vorm op te stellen, zodat collega’s die zonder nadenken kunnen hergebruiken zonder nieuwe fouten te introduceren.
Informele communicatie: WhatsApp-berichten, social posts en blogs
In informele communicatie heb je meer speelruimte. In een WhatsApp-bericht aan een vriend kun je bijvoorbeeld schrijven: “Ben je nog steeds onderweg?” of “Ik zit nog steeds in de trein.” Sommige gebruikers kiezen hier voor de creatieve spelling nogsteeds als onderdeel van hun persoonlijke stijl. Toch merken veel mensen dat, zodra zij een groter publiek bereiken – bijvoorbeeld via een blog, een openbaar Instagram-account of een nieuwsbrief – reacties op zulke spelfouten toenemen.
De afweging is dus: hoeveel professionaliteit wil je uitstralen, zelfs in ogenschijnlijk luchtige contexten? Wie een persoonlijke blog onderhoudt over taal, onderwijs, business of lifestyle, voegt geloofwaardigheid toe door ook daar nog steeds correct te schrijven. Dat voelt misschien in het begin onnatuurlijk als je in chatberichten vaak de foutieve vorm gebruikt, maar juist die consistentie zorgt ervoor dat lezers je gaan herkennen als iemand met aandacht voor detail.
Checklist en beslisboom: zo kies je altijd voor ‘nog steeds’ in plaats van ‘nogsteeds’
Om in de praktijk snel en zeker te beslissen, helpt een eenvoudige mentale beslisboom. Stel jezelf eerst de vraag: gaat het om een combinatie van twee herkenbare bijwoorden, die je ook los in andere zinnen gebruikt? Als het antwoord ja is, ligt een spatie voor de hand. Vervolgens kijk je of er een gevestigde samenstelling in woordenboeken bestaat. Staat nogsteeds niet als lemma vermeld in de Woordenlijst Nederlandse Taal of in de Dikke Van Dale, dan schrijf je automatisch nog steeds. Op die manier maak je van een twijfelwoord een routinekeuze.
- Vraag jezelf: zie ik hier twee losse bijwoorden (nog en steeds) met elk een eigen betekenis?
- Controleer of er een bekende samenstelling bestaat (zoals
nogmaalsofnochtans). - Zoek zo nodig in een woordenlijst: verschijnt alleen de vorm met spatie, dan kies je die.
- Pas de spelling consistent toe in alle professionele, zakelijke en educatieve teksten.
Een handige geheugensteun is om nog steeds te vergelijken met nog langer of nog altijd. Je zou niet snel op het idee komen om “nogaltijd” of “noglanger” aaneen te schrijven, omdat de losse structuur duidelijker voelt. Beschouw nog steeds als deel van dezelfde familie van adverbiale combinaties. Wie deze analogie eenmaal in het hoofd heeft, zal merken dat de verleiding om nogsteeds te schrijven snel afneemt en dat de correcte vorm zich stevig vastzet in het eigen taalgevoel.
Wil je je schriftelijke Nederlands verder aanscherpen, let dan in je eigen teksten niet alleen op nog steeds, maar ook op verwante kwesties als tenminste versus ten minste en ernaast versus er naast. Het zijn allemaal voorbeelden waarin een helder inzicht in samenstellingen en woordgroepen je helpt om consequente, professionele keuzes te maken. Door stap voor stap zulke patronen te internaliseren, groeit jouw taalcontrole mee met de eisen van moderne communicatie, van snelle chat tot formeel beleidsdocument.